Een belangrijke factor is de aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst per 1 januari 2025. In het eerste kwartaal van 2025 maakten 59 duizend zzp’ers de overstap naar een baan als werknemer. Dat is bijna twee keer zoveel als in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Het merendeel kreeg een flexibele arbeidsrelatie, een kleiner deel een vast contract.

Ook in het tweede kwartaal lag de uitstroom naar loondienst aanzienlijk hoger dan in 2024. In de tweede helft van het jaar stabiliseerde dit weer enigszins. Het effect van beleid werd daarmee snel zichtbaar in de data.

Strengere handhaving en een groeiende behoefte aan zekerheid spelen daarbij een rol. Jongeren werken wel, maar kiezen vaker voor loondienst dan voor zelfstandigheid. In 2025 hadden 86 duizend jongeren van 15 tot 27 jaar een hoofdbaan als zzp’er, 19 duizend minder dan een jaar eerder, een daling van 18 procent.

De aangescherpte handhaving maakt vooral duidelijk dat vrijblijvendheid uit het systeem verdwijnt. Werkgevers moeten scherper kijken naar de aard van de werkzaamheden en de wijze van aansturing. Professionals moeten zich bewust zijn van hun positie en manier van werken.

Dat vraagt om helderheid vooraf, wat is het beoogde resultaat? Hoe wordt daarop gestuurd en welke mate van zelfstandigheid is realistisch. Wanneer dat goed wordt ingericht, blijft de zzp-constructie een waardevolle vorm van samenwerking.

Zelfstandigen brengen flexibiliteit, ondernemerschap en specialistische expertise. In een arbeidsmarkt die continu in beweging is blijft dat waardevol.

Voor ons staat vast dat zzp’ers een volwaardige plek hebben in de arbeidsmarkt. Wanneer inzet zorgvuldig wordt georganiseerd en juridisch correct wordt ingericht, zijn zij een krachtige aanvulling op vaste teams. Zo kunnen zij gerichte expertise en tijdelijke versterking geven op momenten waarop organisaties extra capaciteit of specifieke kennis nodig hebben.